Makaleler 30 Ekim 2026

İnsan hayatını koruyan mühendis, kendi geleceğinden neden korkuyor? – Kadriye Erdoğan

İş güvenliği uzmanlarının mesleki sorumlulukları, psikolojik yükleri ve aile yaşamına yansımaları

İş güvenliği uzmanları, çalışma alanlarındaki tehlikeleri belirlemek, riskleri görünür kılmak, gerekli önlemleri bildirmek ve bu önlemlerin alınmasına katkı sağlamak için çalışır. Ancak görevini yerine getirirken işini kaybetmekten korkan, bildirdiği risklerin karşılık bulmadığını gören veya olası bir iş kazası nedeniyle cezai sorumlulukla karşılaşabileceğini düşünen bir uzman, ciddi bir ikilem yaşayabilir.

Riskleri bildirmek ile iş güvencesini korumak arasında sıkışmak, mesleki sorumluluğu ağır bir psikolojik yüke dönüştürebilir. Bir yanda iş kazalarını önleme sorumluluğu, diğer yanda geçim kaygısı ve hukuki yaptırım korkusu vardır. Uzman, kendi kontrolü dışındaki kararların sonuçlarını da düşünerek çalışmak zorunda hissedebilir.

Bu baskı; sürekli tetikte olma, hata yapma korkusu, geleceğe ilişkin kaygı ve zihinsel yorgunluk şeklinde kendini gösterebilir. İş günü sona erse bile riskleri düşünmeye devam etmek, yaşananları zihinde tekrar tekrar değerlendirmek ve dinlenirken bile rahatlayamamak, kişinin günlük yaşamını etkileyebilir.

Peki, işte başlayan bu kaygı eve taşındığında ne olur?

Kişi, ailesiyle birlikteyken bile zihnini işten uzaklaştıramayabilir. Tahammülünün azalması, eşler arasındaki iletişimin zorlaşması ve aileye ayrılan zamanın niteliğinin düşmesi söz konusu olabilir. İşini kaybetme korkusunun ekonomik gelecek endişesiyle birleşmesi, aile içinde gerginliği ve güvensizlik hissini de artırabilir. Böylece mesleki baskı, yalnızca çalışanı değil, onunla aynı yaşamı paylaşan insanları da etkileyebilir.

Mühendislerin hukuki sorumluluk kaygılarını inceleyen araştırmalar, bu kaygının risk bildirme davranışını etkileyebildiğini göstermektedir. Bu nedenle çözüm, yalnızca bireylerden stresle baş etmelerini beklemek değildir. Risklerin açıkça bildirilebildiği, mesleki değerlendirmelerin baskı altında kalmadan yapılabildiği, görev ve yetkilerin net olduğu ve gerekli önlemlerin uygulandığı çalışma koşulları da önemlidir.

İş kazalarında hukuki sorumluluk, her olayın koşulları ve kişilerin görevleri çerçevesinde değerlendirilmelidir. Bununla birlikte, sorumluluk taşıyan uzmanların psikolojik iyilik hâli ve aile yaşamı da göz ardı edilmemelidir.

İnsan hayatını korumaya çalışan mühendislerin kendi geleceklerini güvende hissedebilmeleri de sağlıklı bir iş güvenliği kültürünün parçasıdır.

Çünkü iş güvenliği uzmanlarının görevlerini yerine getirirken kendi geleceklerini ve ailelerinin geçimini kaybetme korkusuyla yaşaması, yalnızca bireysel bir sorun değil, çalışma hayatının da meselesidir.

Mesleki dayanışma, yalnızca birbirini dinlemek değil; ortak sorunları görünür kılmak, hakları öğrenmek ve çözüm için birlikte hareket etmektir.

Kadriye Erdoğan
Makina Mühendisi | Aile Danışmanı

Yukarı Çık