Bir otobüs kazasında 11 ölü. Bu sayı kabul edilemez.
2019 yılında tüm AB ülkelerindeki otobüs kazalarında 100 kişi, bizde ise 2023’te 230 kişi öldü. Almanya’da 2025 yılında 7 kişi öldü. Otobüs kazaları ve devrilmeleri bu yolculuğun fıtratında mı var? Hayır!
Acilen ek tedbirler alınmalı:
1) Takograf ve Hız sınırlayıcı denetimi yapılmalı.
2) Sürücü ve yolcular emniyet kemeri takmalı.
3) 2016 model ve üstü AEBS, LDW ve ESP takılı araçlara taşımacılıkta öncelik verilmeli, bu sistemlerin ECU’den iptali önlenmeli, TÜVTÜRK bunu denetlemeli.
4) MMO denetiminde yetkili servislerdeki OBD cihazları ile aylık Teknik Güvenlik Denetimi (TGD) yapılmalı. Okul Taşıtı Donanımı, OYSS ve damper kaldırma gibi araç muayene kapsamı dışındaki konular denetlenmeli.
5) Araç üstü güvenlik sistemlerinin ayarını bozan, iptal eden veya sabunlayan merdiven altı atelyelere 7223 ÜG yasası gereği caydırıcı yaptırımlar gelmeli.
6) 27 Şubat 2026 trafik kanunu değişikliği tam uygulanmalı.
7) 65/A Kış Lastiği Kanununa aykırı şekilde hazırlanan 1 Nisan 2017 tarihli Kış Lastiği yönetmeliği düzeltilmeli ve 3pmsf logolu kış lastikleri kışın (15 Kasım-15 Nisan arası) treyler, otomobil ve motosikletlere zorunlu olmalı.
8) Otobüs ve TIR şoförleri trafik kazaları sorumluluk zincirinde, en son, en zayıf ve hayatta kaldılarsa ceza alan tek halka. Kurumsal İSG takibi ve sorumluluğu gelmeli.
9) Araç Muayenesi mevzuatı güncellenmeli ve AB seviyesine getirilmeli.
Trafikte 2030 hedefi: 3 Şubat 2021 tarihli ve 31384 numaralı Resmî Gazete ile yayınlanan “2021-2030 Karayolu Trafik Güvenliği Strateji Belgesi” başlıklı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 2030 yılında trafik ölümlerinin 2020 yılının yarısı olan 2433 kişiye inmesi gerekiyor. 2025 yılında trafik kazalarında 6035 kişi öldü. Motosiklet ölümlerinin arttığı ve toplamda %28,8 paya çıktığı bu günlerde, bu hedefin gerçekleşmesi için köklü tedbirler alınması gerekiyor.
Araç Muayenesi ile ilgili AB mevzuatları “Trafikte 2030” ve “2050 sıfır ölüm” hedeflerini sağlamak için sürekli olarak güncelleniyor. Euro 7 ve elektrikli araçlarla ilgili yenilikleri içeren son taslak “COM 2025 180 final” bugünlerde AB parlamentosunda görüşülüyor. Onaylandıktan sonra bizde de geçerli olmalı.
Araç Muayenesi mevzuatı acilen güncellenmeli. Bugün için güncel olan 2014/45/EC hemen uygulanmalı. İhaleyi alan firma “15.08.2047 tarihine kadar araç muayenesi mevzuatında AB seviyesinde yapılacak yenilikleri” otomatik olarak kabul etmeli ve uygulamalı.
2027- 2047 yılları arasında geçerli olacak ve 20 yıl boyunca AB’deki güncellenmeleri almayacak yeni UAB araç muayenesi ile “Trafikte 2030” ve “2050 sıfır ölüm” hedeflerinin gerçekleşmesi mümkün değildir.
Alpay Lök – Makina Mühendisi
